Η τριχόπτωση μπορεί να παρατηρείται μεμονωμένα ή και με συνοδά συμπτώματα, όπως κνησμό, αίσθημα καύσου, πιτυρίδα, ευαισθησία.
Προκειμένου να γίνει σωστή προσέγγιση εξαρχής, είναι απαραίτητο ένα πολύ καλό ιατρικό ιστορικό. Η έναρξη των συμπτωμάτων, τα συνοδά συμπτώματα, η ηλικία του πάσχοντος, τα χαρακτηριστικά απώλειας τριχών, η διάρκεια, η εντόπιση και η έκταση των βλαβών, συνυπάρχοντα νοσήματα ή προηγούμενες ιατρικές καταστάσεις που μπορεί να στρεσάρουν τον οργανισμό μεταφράζονται με συγκεκριμένες παθήσεις ανά περίπτωση. Επίσης, στα πλαίσια ενός πολύ καλού ιστορικού είναι και πληροφορίες που μπορεί να αφορούν την οικογένεια και πιθανές κληρονομικές καταστάσεις.
Στη συνέχεια, απαιτείται η κλινική εξέταση. Αφορά τόσο το σώμα ολόκληρο, όσο και το σημείο στο οποίο εντοπίζεται η απώλεια τριχών. Σωστός φωτισμός, επισκόπηση της περιοχής η οποία νοσεί, τριχοσκόπηση και βοηθητικές δοκιμασίες που αφορούν τις τρίχες, βοηθούν σε πρώτη φάση στην προσέγγιση της νόσου. Στις περιπτώσεις, στις οποίες τίθεται ζήτημα διαφοροδιάγνωσης ή πιθανολογείται συστηματική συμμετοχή και πιθανή έναρξη συστηματικής αγωγής, τότε πρέπει να γίνει η λήψη βιοψίας και ιστολογική εξέταση. Σπανιότερα, μπορεί να χρειαστεί και εργαστηριακός έλεγχος.
Το Τριχοριζόγραμμα είναι μια εξέταση μικρού αριθμού τριχών (δείγμα που λαμβάνεται με έλξη τριχών από το τριχωτό) στο οπτικό μικροσκόπιο.
Δίνει τη δυνατότητα διάγνωσης σε μεγάλο αριθμό παθήσεων τριχωτού, παρέχει πληροφορίες για τον κύκλο ζωής των τριχών, τον αριθμό και την αναλογία υγιών και παθολογικών τριχών και επιτρέπει επίσης την διάγνωση διαταραχών του στελέχους της τρίχας και αποτελεί τη μοναδική εργαστηριακή εξέταση για τη διάγνωση παθήσεων των τριχών.
Πραγματοποιείται με μικροσκοπική εξέταση δείγματος τριχών που επιστρώνεται σε πλακάκι (μικρός αριθμός τριχών 50 – 60). Οι τρίχες αποσπώνται από το τριχωτό απευθείας με ειδική λαβίδα.
Εξετάζοντας το βολβό των τριχών λαμβάνονται πληροφορίες για τη συγκεκριμένη φάση του κύκλου ζωής. Έτσι με ασφάλεια μπορούμε να πούμε σε ποια κατηγορία ανήκουν (Αναγενείς, Καταγενείς, Τελογενείς , Δυστροφικές), επομένως είμαστε σε θέση να έχουμε διάγνωση για το είδος της διαταραχής με ακρίβεια και σαφήνεια. Επιπλέον μας δίνει τη δυνατότητα να έχουμε πρόγνωση του προβλήματος αλλά και στοχευμένη θεραπεία. Ακόμη, εξετάζοντας το στέλεχος των τριχών μπορούμε να κάνουμε διάγνωση για σπανιότερες παθήσεις των τριχών, συγγενείς και επίκτητες σε παιδιά και ενήλικες.
Σε συγκεκριμένες παθήσεις απώλειας τριχών, υπάρχει η δυνατότητα να γίνει, για διαγνωστικό σκοπό, γενετικό τεστ, με τη βοήθεια του οποίου εξατομικευμένα αναλύεται το γονιδίωμα του πάσχοντος και με βάση τα αποτελέσματά του ορίζεται η αγωγή τόσο με τοπικά σκευάσματα, όσο και με συμπληρώματα.
